Don Bosco, 5G sare profesional pribatu bat duen Euskadiko lehen Lanbide Heziketako zentroa

Don Bosco, 5G sare profesional pribatu bat duen Euskadiko lehen Lanbide Heziketako zentroa


Errenteria, 2025eko martxoaren 19a – CIFP Don Bosco LHII Lanbide Heziketako Ikastetxe Integratua Euskadiko lehen Lanbide Heziketako zentroa bihurtu da 5G sare profesional pribatu erabat operatibo bat izaten. Azpiegitura hau 5G FPeuskadi proiektuaren baitan ezarri da, Eusko Jaurlaritzako Lanbide Heziketako Sailburuordetzak sustatutako ekimen bat, Tknika-k (Aitor Iturrioz) koordinatua.

5G FPeuskadi proiektuan, parte hartzen du Don Bosco LHII zentroko Elektronika eta Telekomunikazioetako sailak (irakasleak: Asier Murua, Mikel Aristi eta Inazio Lizuain) eta baita CIFP Mendizabala LHII zentroak ere (Jokin Estepa irakaslearekin). Proiektuaren helburua da Euskadiko LH zentroetarako 5G sare profesionalaren eredua diseinatzea eta nodo pribatuak ezartzea hainbat zentrotan. Gaur egun, proiektua bere bigarren garapen-urtean dago.

Don Boscon lortutako mugarri hau Euskaltel/MasOrange enpresarekin izandako lankidetzari esker gauzatu da. Haiek izan dira sarearen hedapenaren arduradunak, eta jada erabat operatiboa da. Instalazioan Cumucore Core bat eta Bi Baicells RAN ekipo ezarri dira, 5G-an oinarritutako aplikazio berrien garapenean aurrera egitea ahalbidetuko duen sare bat osatuz.

Eta orain zer?
Azpiegitura honekin, LHn berrikuntza-proiektu berriak egiteko ateak irekitzen dira, 5G aplikazioak esploratuz gailuen arteko komunikazio-sistema gisa. Egin daitezkeen ekimenen artean daude:

  • urruneko kirurgiak eta telemedikuntza aurreratua, 5G-ren latentzia baxuari esker denbora errealean urrutitik ebakuntzak egitea ahalbidetzen dutenak;

  • auto autonomoen gidaritza eta V2X komunikazioa, ibilgailuen eta azpiegituren arteko konexioaren bidez segurtasun-bideak eta trafikoaren optimizazioa hobetzen dituztenak;

  • Errealitate Hedatua (XR) ingurune industrialetan, mantenu urrutiko lanak eta ekoizpenaren optimizazioa simulazio murgiltzaileekin errazten dituztenak;

  • eta droneen erabilera logistikan eta segurtasunean, entregak azkar egiteko eta denbora errealean zaintza adimentsua burutzeko aukera emanez.

5G FPeuskadi proiektuak euskal Lanbide Heziketaren berrikuntzarekiko eta etorkizuneko teknologietara egokitzeari buruzko konpromisoa sendotzen du, ikasleek puntako azpiegiturak izatea bermatuz euren prestakuntzan.

BIRTUAL BOT

BIRTUAL BOT

BirtualBOT errealitate birtualarekin roboten programak simulatzeko sistema bat da. Teknikako berrikuntza proiektu hau Don Bosco (Andoni Etxeberria) eta Armeria Eskolako (Joseba Etxaniz) berrikuntza sailen laguntzarekin burutu da.

Proiektu honen proposamena, LHko ikastetxeetan dagoen roboten beharrei erantzuteko asmoarekin garatu da. Izan ere, gaur egun erabiltzen diren robotak ugari dira eta ez da erraza ikastetxeetan ekonomikoki eskuragarri izatea, hori dela eta ikastetxe bakoitzean robot gutxi batzuen programazioan oinarritzen dira eta ez robot guztientzako baliagarria izan daitekeen programazioan. 

Egoera honen aurrean, proiektuaren helburua robot industrial nahiz mugikorren simulazioak egiteko 3D ingurunearen muntaketa egin eta errealitate birtualean txertatzea da, 3Dko betaurrekoekin ikusi ahal den simulazio erreal bat izateko. Inguruneak eraikitzeko Unity softwarea erabiliko litzateke, 3D inguruneak eraiki eta betaurrekoekin ikusi ahal izateko aukera ematen baitu. Eraikitako sistemako ingurunean erabiltzen diren robotak berriz, Open Source den ROS (Robot Operating System) sistema eragilearekin funtzionatuko lukete, azkenaldian arrakasta handia izaten ari da hau. Industrian txertatuta dago eta hainbat enpresa handi (Boston Dynamics, BMW eta Siemens esaterako), unibertsitate (EHU, ETH-zurich, Universidad Rey Juan Carlos eta UNED esaterako) eta teknologia zentroek (Teknalia) beren garapen robotikoak sistema honetan oinarritzen ari dira, baliabide asko irekiaz eta munduari eskuragarri utziz.

Sistema honek erraztasun eta malgutasun handiak ematen ditu, alde batetik robot fisikoen beharrik ez dagoelako eta bestalde hainbat motatako robotak eta inguruneak erabili ahal izango direlako. 

Lanbide heziketako kideen ahalduntzea ezinbestekoa da gai hauen inguruan, gure ikasleek XXI. mendeko industriak izango dituen erronkei erantzun egokia eman ahal izateko.

Aurten landutakoarekin ikastetxean lehengo probak egin dira ikasleekin, beraien feedback-a tresna honen eboluzioan giltzarri izango baita.